Psycholog Warszawa
Symbole we śnie uważa się za
specyficzny przypadek przemieszczenia.
Skojarzenia są dla psychoanalityka
warunkiem wstępnym i podstawą interpretacji. Stanowią one cegiełki, z których
konstruuje on dla śniącego swe rozumienie marzenia sennego, rozumienie problemu
i alternatywne rozwiązania problemu oraz ważną część tego, co się nazywa
psycholog warszawa kontekstem marzenia sennego. Czasem wystarczy jedno jedyne lub niewiele
skojarzeń, by przejść od elementu marzenia sennego do nieświadomości, podczas
gdy w innych przypadkach potrzeba długich łańcuchów skojarzeń i odparcia wielu
krytycznych zarzutów. Różnice zależą od zmian w wielkości oporu.
Marzenie senne ujmuje się jako
wynik regresywnego procesu, który przekształca myśl marzenia sennego w obraz.
Freud zakładał, że pacjent wypowiadający swobodne skojarzenia znajduje się w
regresji podobnej do tej, w której jest śniący. We współczesnym rozumieniu metody
swobodnych skojarzeń podkreślany jest proces, podczas którego pacjent stara się
ująć słowami wszystkie myśli i uczucia, zaś terapeuta, kierowany własnymi
skojarzeniami, pomaga pacjentowi wykonać to zadanie. Swobodne lub swobodniejsze
kojarzenie można potraktować jako wyraz wewnętrznej swobody pacjenta, a zatem
jako pożądany cel terapii. Otwarcia się nie ułatwiają jednak pacjentowi
towarzyszące skojarzenia analityka ani jego swobodnie błądząca uwaga.
Określono także kryteria naukowej
interpretacji marzeń sennych: 1) opis konstelacji poprzedzających, 2)
stosowanie reguł interpretacji, 3) relacja o swobodnych skojarzeniach pacjenta, 4) opis motywów
przeciwnych (wraz z psychogenezą), 5) wskazanie możliwych życzeń związanych z
marzeniem sennym, 6) uzasadnienie wyboru „właściwej” interpretacji, 7)
sformułowanie interpretacji, 8) skutek interpretacji (z uwzględnieniem
kryteriów „właściwej” interpretacji między innymi wyłonieniem się nowego
materiału). W dyskusjach nad teorią naukową nie powinniśmy jednak zapominać, że
interpretacja marzeń sennych wywodzi się z praktyki życiowej, mającej korzenie
w pragnieniu pacjenta, by otrzymać interpretację: chce on bowiem zapełnić lukę
między swymi marzeniami sennymi a świadomym życiem, by zachować swą tożsamość.
Z praktyki terapeutycznej można
podać przykładowe motywy marzeń sennych wyłaniające się u pacjentów w
poszczególnych zaburzeniach: nerwica
lękowa – pocenie się, nerwica depresyjna – zawroty głowy, zespół paniki –
kołatanie serca, nerwica histeryczna – duszności, depresja – idealizacja
zmarłego męża, mania – wieniec laurowy, bordeline
– pojedynek, schizofrenia – Hitler, PTSD – pożar, anoreksja – uduszenie, choroba
psychosomatyczna (zmiany dermatologiczne) - zgubienie klucza, aleksytymia –
płód, narcystyczne zaburzenie osobowości – góry, symbiotyczne zaburzenie
osobowości – matka karmiąca, paranoiczne zaburzenie osobowości – trucie,
schizoidalne zaburzenie osobowości - pustelnik, perwersja – kolorowe suknie.
Podobnie można podać motywy
pojawiające się w snach w kontekście pewnych mechanizmów występujących w
terapii: zaprzeczenie - lis złapany we
wnyki, idealizacja – dyplom, lęki kastracyjne – przekąska Baby-Jagi, acting out
– romans, przeniesienie – żołnierz, kompensacja – wypadek drogowy, lęki
homoseksualne – uwiedzenie, opór – inny terapeuta.